Send us your Literature

    Main Categories
Editorial / सम्पादकीय
Interview / अन्तर्वार्ता
Poetry / कविता
Story / कथा
Essay / निबन्ध
Drama / नाटक
Novel / उपन्यास
Criticism / समालोचना
Article / लेख
Lyrics / गीत/गजल
Memoir / संस्मरण
New Talent / नव प्रतिभा
Review / समिक्षा
English / अंग्रेजी
Others / विविध

  More Options
Interview / अन्तर्वार्ता
Most Viewed / धेरै पढिएका
Top Rated / धेरै मत पाएका
Videos / भिडियो
Photos / विशेष तस्वीरहरु
Published Books / सृजनशील साहित्य समाजबाट प्रकाशित पुस्तकहरु

  Advertisement


Titles Description    Advance Search

Published : October 17, 2014 | Author : नरजित राई
Category : Memoir / संस्मरण | Views : 931 | Unrated

  
नरजित राई

 नरजित राई
(क) मैले हङकङमा नेपाली साहित्यका यात्राहरू निक्कै नै फस्टाई रहेको महशुस गरि रहेको छु । यहाँ साहित्य सर्जकहरूको जमात पनि निकै बाक्लिरहेको छ । यो हङकङको नेपाली समाजमा, नेपाली साहित्य अनुरागिहरूको आकाश निकै उज्वल हुनेछ भन्ने बिश्वास पनि लिएको छु । म पनि यो जमातको सागरमा हेलिने चाहना एवम कोशिस गर्दा गर्दै ब्यस्त रोजिरोटिको दगुराईले साहित्य सृजनाबाट किनार तिर धकिलिएको छु । यस हङकङमा रोजिरोटिले जे चाहना लिन्छ हामिहरूले त्यसैको पछाडि लत्रक्क लुत्रक्क हुँदै पछ्याउनु पर्ने रहेछ । मलाई पनि यस पिडाले लेख-पढमा निकै नै आक्रान्त पारिरहेकोछ ।

मलाई गजलकार भाई बज्र कुमार राईले ��"पचारिक रुपमा बगैचा डट कम हङकङले ३१ अगस्त २०१४ का दिन आयोजना गरिरहेको साहित्यिक पानि जहाज यात्रामा सहभागिता जनाउने बारे के कसो बिचार छ दाई भनि १९ अगस्त २०१४ का दिन दिउसो २:०० बजे तिर फोन गर्नु भएको थियो । मैले भाईलाई तुरुन्तै सो दिन कामको ब्यस्तताले गर्दा उपस्थित हुन नस्कने जानकारि एकै श्वासमा गराएको थिए । यो मेरो चाहना बिरुध्दको बाध्यता थियो ।

बगैचा डट कम हङकङले आयोजना गरिरहेको अति रमाईलो साहित्यिक पानि जहाज यात्रा, हङकङका साहित्य ईतिहासमा अबिष्मरणिय पानामा लेखिने क्षणलाई संम्झिए । म निकै नै खिन्न तथा निरास पनि भएको थिए । म नै कुनै रमाइलो यात्रा पछि संम्झनाहरू लेख्न रुचाउने मानिसले यस्तो यात्राहरूमा सहभागि हुन नपाउनु निकै दु:खको बिषय नै हो । मैले थकथकि मान्नु बाहेक कुनै बिकल्प नै थिएन । म किच्रिकै हुँदै रमाईलो साहित्यिक पानि जहाज यात्रालाई संझिए मात्र ।

(ख) मैले हङकङ आगमन पछि पहिलो पटक १३ डिसेम्बर १९९८ का दिन किरात याक्थुम चुम्लुङ काउलुन क्षेत्रिय समितिले आयोजना गरेको साहित्य गोष्ठिमा भाग लिने मौका पाएको थिए । यो साहित्यिक कार्यक्रम मंकक स्थित फिलिपिनो क्लबमा कविता बिधा तर्फ प्रतिस्प्रधात्मक कार्यक्रमको तयारि गरिएको रहेछ । मेरो मित्र जीवन मयाङवो मार्फत नै सो कार्यक्रमको आयोजना हुने बारे थाहा पाएको थिए । मैले निर्माणधिन हङकङ अन्तरास्ट्रिय बिमानस्थलमा तातो घाम संग लाप्पा खेल्दै कार्यस्थलमा नै केही कविताहरू लेख्दै साथि भाईहरूलाई समय कटाउनका लागि सुनाइ रहन्थे । यहि भएर नै मित्र जीवन मयाङवो कै जिध्दिमा म किरात याक्थुम चुम्लुङको साहित्य गोष्ठिमा भाग लिन पुगेको थिए ।

मेरो पहिलो ईच्छा भनेको आफ्नो सृजनालाई वाचन गरेर सबै सहभागिहरूलाई सुनाउने मात्र थियो तर म पनि खेल-खेलमा नै लाप्पा खेल्ने शुरमा फसिसकेको थिए । मै्ले हङकङका कविहरू संग लाप्पा खेल्ने क्रममा सान्तवना पुरस्कार प्राप्त गर्ने मौका पाएको थिए । यो नै साहित्यिक कार्यक्रमहरूमा लाप्पा खेल्ने मेरो जीवनको पहिलो र अन्तिम प्रतिस्प्रधा हुन पुग्यो । मैले सो प्रतिस्प्रधात्मक प्रतियोगितामा "मेरो गाउँ कोक्रुवा" भन्ने शिर्षकको कबिता वाचन गरेको थिए ।

मेरो हङकङमा आगमन पछि यहि कार्यक्रमबाट नै साहित्यिक यात्रा शुरु गरि, हङकङका साहित्यिक अनुरागिहरूलाई चिन्ने मौका पाएको थिए । म खोटाङ जिल्लाको कोक्रुवा गाउँमा जन्मिएको थिए । मेरो शैसवकाल तथा यूवा अवस्थाका रमणिय क्षणहरू त झापा जिल्लामा नै बिताएको भए पनि "मेरो गाउँ कोक्रुवा" भन्ने संस्मरणात्मक कविता निर्माणधिन हङकङ अन्तरास्ट्रिय बिमानस्थलको कार्यक्षेत्रमा पसिना पुछ्दा पुस्दै लेखेको थिए । मलाई त्यसबेला पहाडको गाउँघर संझिएर नोस्टलजिया नै भएको थिए । आजकाल पनि कहिलेकही पुरानो डायरिहरू पल्टाउदा यो कविता भेट्छु र पढ्छु अनि आनन्दको अनुभूति लिदै जन्मस्थल लाई संम्झिन पुग्छु ।

(ग) मैले नेपालमा रहदा-बस्दा नै चिनजान भएको साथि क्रान्ति सुब्बाको हङकङ आगमन पछि कहिलेकहि भेटघाट हुँदा साहित्य, कला, संस्कार, संस्कृति बारे सामान्य छलफल चलाउथ्थौ । उहाँ कवि साहित्यकार पनि हुनु भएकाले हङकङबाट साहित्यिक प्रत्रिका प्रकाशन गर्ने बिचार मलाई ब्यक्त गर्नु भएको थियो । मलाई एकदिन क्रान्ति सुब्बाले फोन गरि साहित्यिक प्रत्रिकाको नाम अबिराम जुराईयो । तपाईले यसका लागि कुनै एउटा लेख लेख्दै गर्नु होला है भनि जानकारि गराउनु भएको थियो । हाम्रो बासस्थान हङकङ नै भएकाले हङकङ कै वातावरण, परिवेश, सेरोफेरोलाई समेटेर अबिराम प्रत्रिकाको लागि "लान तावोमा एकछिन" भन्ने शिर्षकको यात्रा संस्मरण लेखेको थिए ।

उहाँले अबिराम साहित्यिक प्रत्रिका पहिलो पटक अगस्त १९९८ मा त्रैमासिकको रुपमा हङकङबाट प्रकाशन गर्नु भएको थियो । मैले अबिराम प्रत्रिकाको प्रत्येक अंकहरूमा प्राय: लगातार लेखहरू लेख्ने मौका पाएको थिए । मलाई कवि साहित्यकार क्रान्ति सुब्बाले अबिराम साहित्यिक प्रत्रिका प्रकाशन गरेर लेख्नका लागि उत्साह एवम उत्प्रेरणा गर्नु भएको थियो । यो अविराम साहित्यिक प्रत्रिका केही बर्ष सम्म लगातार प्रकाशन भए पनि बिबिध कारणले गर्दा बन्द हुन पुगेको थियो ।

(घ) मैले हङकङमा बसेर लेखिएका लेख भन्दा नेपालमा लेखिएका केही लेखहरूलाई (कथा, संस्मरण, कविता, गीतहरू) पुन: करेक्शन गरि पहिलो पटक प्रकाशन गर्ने चाहना राखेको थिए । म हङकङबाट बिदामा खुसि हुँदै नेपाल पुगेर मेरा पुराना डायरिहरूको खोज तलास गर्दा त धमिराले डायरिलाई राम्रै संग मर्मत गरिसकेको रहेछ । मैले मेरा धुजा-धुजा भइसकेको डायरिलाई माया लागेर यता-उता पल्टाउदा -पल्टाउदै टुक्रा-टुक्रा भइ माटोमा बिलाएको देख्दा भावुक भई आँखाबाट आँशु समेत खसाल्न पुगेको थिए ।

मैले कहिलेकही कछुवा तालमा लेख्दा लेख्दै दुई वटा कृतिहरू "आकाश खोज्दै जादा" र "समुद्र माथिको शहर" पुस्तकको रुपमा प्रकाशन गर्न सफल भएको थिए । मैले नेपाली साहित्यिक फांटहरूमा मेरो कृतिहरू जे जस्तो भए पनि नेपाली पाठकहरू समक्ष मुल्याकंनका लागि छाडि दिएकोछु । मैले आफ्ना कृतिहरूलाई नेपाली साहित्यिक आकाशमा ल्याउनका लागि तत्कालिन हङकङबाट प्रकाशित हुने अबिराम, पूर्ब क्षितिज, एभरेष्ट साप्ताहिक, यलम्बर र बिभिन्न संध संस्थाहरूबाट प्रकाशित हुने पत्र-पत्रिकाहरू नै मेरा प्रेरणाका मुख्य श्रोतहरू थिए ।

मलाई बर्तमान र भबिष्य भन्दा बिगत नै अति मन पर्ने भएकाले प्राय: संझ्नात्मक बिषय बस्तुलाई मुख्य केन्द्र बिन्दु बनाई लेख्ने कोसिस गरेको थिए । मैले नेपाली साहित्यिक आकाशमा लेख्ने बिधा पनि यहि नै हो । म बिगतलाई संम्झिएर रमाउदै कहिलेकही त लेख्दा-लेख्दै आफ्नो जीवन प्रति पुलंकित पनि हुने गरेकोछु ।

मैले मेरा कृतिहरू प्रकाशन गरे पछि खोटाङ समाज हङकङबाट २८ अक्टुबर २००७ का दिन सम्मान स्वरुप प्रशंशा पत्र र नेपाली साहित्य प्रतिष्ठान हङकङबाट १३ फेब्रुवरि २०१० का दिन कदर प्रत्र समेत प्राप्त गर्न सफल भएको थिए । मलाई अझ लेख्नका लागि यि संस्थाहरूले प्रोत्साहान गर्नु भएको थियो । मैले मेरो जीवनमा यो क्षणलाई निकै सुखद एवम अविष्मरणिय घटनाको रुपमा दिमागमा लिपिबद्द गरेकोछु ।

(ङ) म आफूलाई कहिले पनि साहित्य लेख्ने मानिस हु जस्तो लाग्दैन । मैले जीवनमा कवि, गीतकार, संगीतकार, गायककार साहित्यकार,  पत्रकार हुनका लागि केही सृजना गर्नु पर्छ भन्ने सोच चाहि लिए तर लिप्टि कसेर लागि पर्न भने कहिलै सकिन ।

मैले प्राय: माथिका सबै बिधाहरूमा हात हालि सकेको छु तर बढि अल्छे र साधनामा डुब्न नसकेकाले कुनै पनि बिधामा पारङ्गत हुन भने सकिन । मैले कम से कम अहिले सम्म कुनै एक बिधालाई मात्रै पछ्याएर साधनामा लिप्त भएको भए शायद जीवनमा केही गर्न सक्थे होला जस्तो लाग्छ ।

(च) यस हङकङको आकाशमा नेपाली साहित्यिकको फाँटहरूलाई अझ मलजल गर्नका लागि नेपाली साहित्य प्रतिष्ठान,  सृजनाशिल साहित्य समाज जस्ता साहित्यिक संस्थाको स्थापना भएकोछ । मलाई हङकङका साहित्य प्रेमि साथिभाईहरूले पहिले-पहिले निकै पटक फोन गरि साहित्यिक कार्यक्रमहरूमा सहभागि हुनका लागि बोलाउनु हुन्थ्यो । मेरो कामको प्रकृतिले गर्दा कहिलै समय नमिल्नाले हङकङका कुनै पनि साहित्य गोष्ठिहरूमा चाहेर पनि प्राय: उपस्थित हुन सकिन । आजकाल त साथिभाईहरू पनि म देखि निक्कै दिक्क हुनु भएकाले कुनै पनि साहित्य गोष्ठि कार्यक्रममा बोलाउनु छोड्नु भएकोछ ।

आजकाल पनि हङकङमा प्रत्येक महिना जसो साहित्य गोष्ठिहरू भई नै रहेका छन । म अचेल यि कार्यक्रमहरू फेसबुक,  बिद्युतिय पत्र-पत्रिकाहरू र एभरेष्ट साप्ताहिक मार्फत मात्र थाहा पाउन थालेकोछु । मलाई हङकङको साहित्यिक संसारमा कमजोरि बनाउने मुख्य तत्व हङकङ कै रोजिरोटि नै हो भन्ने बुझेकोछु । यसैले नै मेरो साहित्यिक लेखनको भावनाहरूलाई,  साहित्य प्रेमिका संगतहरूलाई बिच्छेदन गरिरहेको छ ।

मैले कुनै पनि मानिसहरू कुनै बिधामा पारङ्गत हुनका लागि चाहिएको कुनै जमातहरूमा समाबिष्ठ हुनै पर्दछ नत्र एकालब्यको कुनै अस्तित्व नै हुँदैन भन्ने पनि बुझेकोछु । मैले यि कुराहरू बुझ्दा बुझ्दै पनि हङकङको साहित्यिक जमातहरूमा कारणवश सहभागिता जनाउन नसक्दा मलाई निकै दु:ख लाग्छ ।

 

२० अगस्त २०१४

तु क्वा वान,  हङकङ




1 2 3 4 5
please rate this article     Poor
Excellent    

 Visitor's Comments !
there are no comments...

Most recent articles in Memoir / संस्मरण category

गीत संगीत मेरो मनको मृगतृष्णा मात्र भयो
म मुसुमुसु हाँस्दै अस्पतालबाट बाहिरिए
हङकङका साहित्यिक जमातमा भिज्न नसक्दा (डायरि नं २० अगस्त २०१४)
हङकङ, जीवन र भयभीतताको पराकाष्ठा
बन्दुक, बन्दना, जुवा र जुली
रोसीका हजार छाल
नीलगिरिको केरकार
कालु पाँडे हराएको खबर
मुक्तिनाथलाई स्वस्ति-स्वस्ति !
हर्क र बिस्मातसँगसँगै (सुरुसुरुमा कविता छापिंदाको प्रभावहरू)
चोखो प्रेमको अनन्त पिडा
मेरो वाउको गाउँ
प्यारी संगीनीको अन्तिम जीवन यात्रा
हङकङबाट काठमाण्डौसम्म
फ्रान्कोनियाको मेट्रो
मेरील्याण्डका उडुस
घुम्दै जाँदा साथीसँग मुक्का हाना हान
हेल्सेको रेडियो

    Links
Column / स्तम्भ

    Random Pick
डा. भट्टराई भन्छन्- 'तपाइँहरू'
कवि मुकारुङ भन्छन्- 'हामीहरू'
आमने-सामनेमा
'तपाइँहरू/हामीहरू'
'तपाइँ' हुनुको बोध
'हामी' हुनुको बोध

    Statistics
Total Articles
670
Total Authors
231
Total Views
687384
Total Categories
15

  More Links

Srijanshil Sahitya Samaj Hong Kong, Online Literature Collection of all Genre ...
Copyright 2020 © www.literature.bagaicha.com